شهید دکتر مصطفی چمران

چمران، مصدقی وطن پرست

در تاریخ ۵ تیر ۱۳۸۷

برگرفته از خاطرات دکتر ابراهیم یزدی دبیر کل نهضت آزادی ایران و وزیر امور خارجه دولت موقت
بعد از کودتای آمریکایی – انگلیسی 28 مرداد 1332 و سقوط دولت ملی دکتر مصدق، رعب و وحشت فضای جامعه را فرا گرفته بود. در چنین تب و تابی آنهایی که دل در گرو آزادی ملت داشتند با ایجاد جمعیت ها و جمع آوری نیروهای علاقه مند به مبارزه تلاش می کردند، استبداد مطلقه شاهنشاهی را در هم شکنند. در این میان نقش جوانان بخصوص دانشگاهیان بسیار بود. در میان علاقه مندان به شرکت در جلسات تفسیر قرآن آیت الله طالقانی در مسجد هدایت، جوانی که جثه ای کوچک و به ظاهر ضعیف و خطی زیبا که نشان از صفای باطن و آرامش عمیق درونی اش داشت همراه با دیگر دوستان و هم سن و سالش به فعالیت در نهضت ملی پرداخته و مسئولیت پخش روزنامه «راه مصدق، ارگان نهضت مقاومت ملی» را بر عهده داشت و با آگاهی از شکنجه و خطرات این مسئولیت بسیار فعال بود. تدارک اولین اعتراض گسترده دانشجویی به کودتای سیاه 28 مرداد در روزهای 16 و 17 مهرماه سال 1332، برگزاری تظاهرات 21 آبان همان سال که همزمان با محاکمه دکتر مصدق در دادگاه های ناعادلانه شاه در حال انجام بود و سازماندهی و حضور در تظاهرات 16 آذر به مناسبت سفر نیکسون معاون رئیس جمهور آمریکا و برقراری روابط سیاسی مجدد با دولت کودتاگر انگلیس و به رشته تحریر در آوردن مفصل ترین و مستندترین گزارش واقعه خونین 16 آذر که در نشریات متعددی در داخل و خارج در همان زمان، پخش و منتشر گردید از دیگر فعالیت هایش است. علاقه مندی به ورزش باستانی و کشتی سبب آشنایی با غلامرضا تختی و فراگیری بسیاری از فنون کشتی از این پهلوان نام دار شد. استعداد کم نظیر در دروس تئوری و عملی سبب شد پس از ورود به دانشگاه و تحصیل در رشته الکترومکانیک، در سال 1336 با احراز رتبه اول فارغ التحصیل شده و طی دوران تحصیل از بهترین شاگردان دانشکده فنی شود. کسب بالاترین نمره و شاگرد اول دانشکده فنی باعث شد که وی بتواند طبق قانون، توسط دولت به خارج از کشور اعزام شود. ابتدا به شهر دانشجویی به نام کالج استیشن در ایالت تگزاس رفته و از دانشگاه A&M فوق لیسانس در رشته الکترونیک گرفته و سپس به دانشگاه معروف برکلی در کالیفرنیا رفته و دکترای خود را در همین رشته به پایان رساند (سال 1341). سپس در یک شرکت بزرگ آمریکایی به نام بل که روی پروژه های علمی قمر مصنوعی فعالیت داشت استخدام و تا تیرماه 1344 (1967) که به همراه دوستانش به خاور میانه رفت، در این شرکت فعالیت داشت. در طی دوران و پس از پایان تحصیلاتش در آمریکا به فعالیت های اعتراضی، سرکوب و خشونت شاه شرکت داشته و به هر مناسبتی در جلو سازمان ملل یا سفارتخانه ایران در واشینگتن تجمع و با سردادن فریاد مرگ بر شاه ـ زنده باد مصدق، صدای اعتراض خود را به گوش جهانیان می رساندند. در سال 1962 (1341) پس از فارغ التحصیل شدن با خانواده خود به نیوجرسی منتقل شد و ضمن عضویت در شورای مرکزی جبهه ملی به عنوان عضو هیئت اجرایی و مسئول مالی به فعالیت پرداخت. تدارک اعتراضات و بسیج دانشجویان در جلوی سازمان ملل در نیویورک ـ در جلوی کاخ سفید در واشینگتن و همچنین سفارت ایران در شهر واشینگتن و سایر کنسولگری ها در شهرهای شیکاگو ـ نیویورک ـ سانفرانسیسکـو در جهت اعتراض به وضعیت سیاسی ـ اجتماعی ایران بخش عمده ای از تلاش و فعالیت هایش در این سال ها است. ماجرای بست نشستن در عبادتگاه سازمان ملل بسی خواندنی است. در سازمان ملل، محلی به عنوان معبد طراحی گردیده که نه مسجد است نه کلیسا، صرفاً عبادتگاه است. اتاقی است بزرگ و ساده که به صورت یک اتاق آرام و فضایی روحانی طراحی شده و بازدیدکنندگان بعضاً در این محل لحظاتی توقف کرده و با خود خلوت و به نیایش درونی می پردازند. دوازده نفر از ایرانیان طبق قرار قبلی در این محل حاضر شده و اصطلاحاً بست می نشینند. پس از چند دقیقه توجه مأمورین به این نفرات که بیش از حد معمول در محل عبادتگاه توقف کرده اند جلب می شود. مامورین خواستار خروج این نفرات از عبادتگاه می شوند. جمع متحصن خواستار ملاقات با دبیر کل سازمان ملل می شوند که با مخالفت مأمورین روبرو می شوند از طرفی دیگرعده ای از اعضاء جبهه ملی و دانشجویان هم در خارج از ساختمان تجمع کرده و پلاکاردهایی و بیانیه هایی به زبان انگلیسی در اعتراض به شاه و هیئت حاکمه ایران بین توریست ها و مردم توزیع می کنند. خبر تحصن ایرانیان در محل سازمان ملل خبرنگاران را به آنجا می کشاند.مأمورین که از خروج متحصنین ناامید می شوند گارد مخصوص را آورده و دست و پای آنها را گرفته کشان کشان از سازمان ملل بیرون می برند، و خبرنگاران خارجی و تلویزیون های سراسری آمریکـا از این صحنه فیلمبرداری می کنند. روی زمین کشیده شدن دکتر چمران با سر طاس به روی پله های سازمان ملل صحنه جمعی را در اخبار کانال های مختلف تلویزیون آمریکا به وجود می آورد. بدیهی است این فیلم برای حرکت و مبارزه علیه شاه دستاورد مهمی بود ولی برای چمران بسیار گران تمام شد زیرا این نوع حرکت ها برای یک محقق در یک شرکت بزرگ علمی قابل قبول نمی توانست باشد. پس از تشکیل نهضت آزادی ایران توسط، مهندس مهدی بازرگان، دکتر یدالله سحابی، و آیت الله سید محمود طالقانی در اردیبهشت 1340 در داخل کشور، به پیشنهاد دکتر شریعتی از پاریس نهضت آزادی ایران در اواخر خرداد 1341 در خارج از کشور تشکیل و اولین شورای نهضت در خارج از کشور با حضور قطب زاده ـ چمران ـ یزدی ـ پرویز امین ـ شریعتی تشکیل شد و بی سر و صدا نسبت به عضوگیری نیروهای ملی و مذهبی پرداخت. پس از سرکوب قیام 15 خرداد توسط رژیم پهلوی، جمعی از فعالان جهت دیدن دوره های ویژه ای به مصر و الجزایر اعزام شده و در تیرمـاه 1343 ـ چمـران ـ یـزدی ـ پرویـز امیـن ـ بهـرام راستین ـ علی شریعتان با عزیمت به قاهره به دیدن آموزش های تئوریک سازماندهی جنگ های چریکی و نظامی ـ کارهای انفجاری ـ تیراندازی با اسلحه های مختلف می پردازند. در 9 ژانویه 1964 اولین جلسه آشنایی هیأت ایرانی تحت عنوان نمایندگان سازمان (سماع) سازمان مخصـوص اتحـاد و عمـل با نمایندگان جمال عبدالناصر تشکیل و موافقت نامه ای جهت برگزاری دوره های نظامی و چریکی توسط اعضاء سماع و سایر کسانی که توسط این سازمان معرفی گردیده به امضاء رسید. چمران پس از طی دوره های مختلف نظامی و فنون چریکی در تابستان 1343 به آمریکا باز گشت. در سال 50 امام موسی صدر در سفری به تهران ضمن ملاقات با مهندس بازرگان و گزارش خدمات در لبنان از تشکیل یک مدرسه در شهر صدر خبر می دهد و از ایشان تقاضای معرفی یک مهندس مجرب جهت اداره مدرسه را خواستار می شود. مهندس بازرگان، چمران را معرفی می نماید. پس از تماس امام موسی صدر با چمران این امر مورد قبول چمران واقع شده و چمران مجدداً همه چیز را رها کرده و به سوی لبنان رهسپار می گردد. بعد از پیروزی انقلاب، چمران به ایران بازگشت تا تمام تجارب گرانبهای خود را که با از دست دادن همه نعمت های دنیوی اعم از شغل و منصب و زن و فرزند به دست آورده بود در اختیار انقلاب قرار دهد. ورود او با استقبال مهندس بازرگان روبرو گردید و او را به عنوان معاونت نخست وزیری در امور انقلاب و پس از مدتی به عنوان وزیر دفاع دولت موقت انتخاب نمود. دشمنان دانا و دوستان نادان با تهمت و سم پاشی، دل پاک و منزه او را مدام به رنج می آوردند. گاهی او را مسبب فجایع لبنان می نامیدند و سقوط تل زعتر و کشتار شیعیان را به او نسبت می دادند و گاه او را عامل سیا و موساد می خواندند. اما او سربلند و سرافراز و امیدوار به رضای حق سر بر آستان الهی داشت و با عشق و ایثار در حال خدمت به کشور بود. بعد از استعفای دولت موقت در انتخابات مجلس شورای اسلامی دوره اول شرکت نموده و از تهران در دور نخست به مجلس راه یافت. با آغاز جنگ عراق بر علیه ایران راهی مناطق جنوب شد و با تشکیل ستاد جنگ های نامنظم و در اهواز مستقر گردیـد. خدمـات او در طـرح آب انـدازی در دشـت و اراضـی اطراف اهواز تانک های عراقی را زمین گیر کرد و همچنین با رشادت و برنامه ریزی توانست محاصره سوسنگرد را در سال 59 شکسته و از سقوط سوسنگرد برای بار دوم جلوگیری کرده و از ورود لشگریان پلید صدام به این شهر و فجایعی که می توانست داشته باشد ممانعت نماید. و سرانجام دست تقدیر این شیرمرد خدا و اسوه تقوی و این مبارز میدان جنگ با نفس با انفجاری در پشت سرش در روز 31 خرداد 60 در منطقه دهلاویه، لقاء حق را لبیک گفت و به دیدار حق شتافت.

منبع: میزان نیوز



© تمام حقوق سایت شهید دکتر چمران برای شرکت گواه تدبیر رایانه محفوظ است.